E-mail, który pomógł uratować Liverpool

E-mail, który pomógł uratować Liverpool. Tak zaczęła się era FSG na Anfield

Joe Januszewski, jeden z kibiców The Reds, odegrał niebagatelną rolę we współczesnej historii klubu z Anfield. Jego apel o ratowanie Liverpoolu został wysłuchany. Kilka tygodni później Fenway Sports Group przejęło klub z hrabstwa Merseyside i rozpoczęło budowę zupełnie nowego projektu, w którym niezwykle ważnymi figurami stali się Michael Edwards i przede wszystkim niemiecki trener, Jürgen Klopp, o których wspomniał Miguel Delaney w książce "Brudne fragmenty gry. Jak sportswashing, chciwość i korupcja przejęły współczesny futbol": Kliknij Tutaj.

Fragment: 

Pod koniec 2023 roku amerykańscy właściciele klubów piłkarskich realizowali już bardziej rozbudowane strategie niż metody, z którymi mieliśmy do czynienia w czasach pierwszej fali tego rodzaju zmian własnościowych, zaraz po wejściu Glazerów do angielskiego futbolu. Można powiedzieć, że w futbolu zapanował wtedy Dziki Zachód. Ellis Short doprowadził do spadku Sunderlandu w 2018 roku na trzeci poziom rozgrywkowy i ograniczył finansowanie słynnego działu charytatywnego tego klubu. Niewykluczone, że nagrodę w kategorii najbardziej chaotycznie działających posiadaczy klubu piłkarskiego należy przyznać pierwszym amerykańskim szefom Liverpoolu – Tom Hicks i George Gillett Jr. skłócili się już po sześciu miesiącach od zakupu The Reds.

W Premier League zaczynało się „grabienie mienia”, a najlepiej było to widać na przykładzie klubu uważanego za jeden z tych z największymi tradycjami. Arsenal nagle stał się rozdarty między Wschodem a Zachodem. Uzbecko-rosyjski oligarcha Aliszer Usmanow posiadał 30,4 procent udziałów w Kanonierach i chciał wydawać pieniądze niczym Abramowicz, natomiast Stan Kroenke, miliarder z Missouri i właściciel 67 procent akcji klubu, zdecydowanie stawiał na model bazujący na samowystarczalności, z powodzeniem realizowany w innych jego drużynach, na przykład w występującym w NFL zespole St. Louis Rams. Konflikt między nimi trwał ponad dekadę, aż w 2018 roku Usmanow niemal z dnia na dzień sprzedał swoje udziały. Firma Kroenke Sports and Entertainment objęła pełną kontrolę nad Arsenalem i właściciel mógł wreszcie swobodnie wdrażać nową strategię. Z Emirates Stadium musiał się pożegnać Arsène Wenger. Właściciele Kanonierów mocno inspirowali się poczynaniami innych amerykańskich szefów Liverpoolu, przy czym nie byli to Hicks i Gillett Jr.

W 2010 roku niezadowolenie na trybunach Anfield było już tak duże, że jeden z kibiców, niejaki Joe Januszewski, wysłał do swego pracodawcy desperacki e-mail zatytułowany „Ratuj mój klub!”. Tak się składa, że adresatem tego apelu był John W. Henry, właściciel Boston Red Sox, który dzięki swemu analitycznemu podejściu w 2004 roku doprowadził tę drużynę baseballową do pierwszego od 86 lat tytułu w World Series*. 

„Liverpool FC to jedna z pięciu największych marek sportowych na świecie, ten klub po prostu prosi się, żeby ktoś ogarnął go marketingowo i nadał mu globalny wymiar” – pisał Januszewski do swojego pryncypała. Problemy klubu pod rządami Hicksa i Gilletta Jr. uczyniły również The Reds „cenową okazją stulecia”, ponieważ kredyty udzielone przez Royal Bank of Scotland trafiły do działu aktywów toksycznych tego banku. Dzięki temu niecałe dwa miesiące od wysłania wspomnianego e-maila należąca do Henry’ego spółka Fenway Sports Group (FSG) mogła nabyć klub z Anfield za 300 milionów funtów. Hicks i Gillett Jr. wyjątkowo zgodzili się ze sobą co do tego, że porozumienie to było „jednym wielkim szwindlem”. Istniało ryzyko, że Liverpool wypadnie z piłkarskiej elity, lecz nowy właściciel od razu pojął, że gigantyczne dziedzictwo tego klubu, rzeszę fanów oraz rosnącą popularność piłki nożnej na całym świecie można wykorzystać, by popchnąć The Reds ku dynamicznemu wzrostowi. Liverpoolczycy nie wygrali Premier League od sezonu 1989/90, a Henry podjął próbę zakończenia tej wstydliwej serii, sięgając po nowoczesne metody analityczne, które sprawdziły się już w Red Sox. Jednym z głównych problemów okazała się płynność meczu piłkarskiego, a opracowanie sposobu, jak przebić się przez zmasowaną obronę, było trudniejsze do zaprogramowania niż dotarcie do bazy w baseballu. Początkowo bazowanie na danych nie przynosiło więc specjalnych efektów. Stewart Downing był jednym z najlepiej dośrodkowujących zawodników w Premier League, a Andy Carroll należał do najlepiej główkujących napastników, więc postanowiono zestawić ich ze sobą na boisku. Tyle że futbol tak nie działa. W końcu na Anfield ściągnięto z Tottenhamu analityka Michaela Edwardsa, który zaczął dopracowywać przyjęte przez Liverpool analityczne podejście.

Nowa epoka w historii klubu zaczęła się jednak dopiero wówczas, gdy głośno przemówił futbol – a stało się to dzięki rewolucyjnemu menedżerowi w osobie Jürgena Kloppa. Niemiecki szkoleniowiec ma niemal kaznodziejską zdolność inspirowania ludzi i to on sprawił, że zastosowane przez Henry’ego i jego współpracowników naukowe podejście nabrało sensu. Nowo pozyskiwani piłkarze pasowali do koncepcji i brylowali na boisku. W ten sposób stworzono model umożliwiający rywalizację z najzamożniejszymi klubami. Prowadzona przez Kloppa w latach 2008–2015 Borussia Dortmund stała się dla Arsenalu wzorem do naśladowania, jeśli chodzi o wychowywanie młodych talentów. Teraz podobna inspiracja płynęła z Anfield. Do sezonu 2024/25 tylko Kanonierzy i The Reds mogli poważnie rywalizować o tytuł mistrzowski z Manchesterem City Guardioli**. 

Nieprzypadkowo wszystkie trzy najbardziej utytułowane angielskie kluby trafiły w ręce Amerykanów – dziedzictwo jest w cenie. Warto mieć natomiast na uwadze, że we wszystkich tych przypadkach zastosowano inne podejście. Właściciele Arsenalu chcieli samowystarczalności, szefowie Manchesteru United pragnęli drenować go z pieniędzy, a posiadacze Liverpoolu zamierzali zbudować wielki klub, by sprzedać go kiedyś z zyskiem. Biorąc pod uwagę dane na koniec 2023 roku, te trzy drużyny brały udział w czterech meczach Premier League z największą oglądalnością w historii amerykańskiej telewizji. Oczywiście zainspirowało to innych inwestorów do działania.

* Finały najważniejszych amerykańskich rozgrywek baseballowych, Major League Baseball (MLB), w których mierzą się ze sobą zwycięzcy National League i American League [przyp. red.]

** W sezonie 2024/25 The Reds, prowadzeni już przez następcę Kloppa, Holendra Arne Slota, wygrali ligę z dziesięciopunktową przewagą nad Arsenalem – obie drużyny skorzystały na licznych problemach Obywateli, którzy stanęli na najniższym stopniu podium. Kolejne rozgrywki, 2025/26, padły z kolei łupem zespołu z Emirates Stadium, który minimalnie wyprzedził ekipę Guardioli [przyp. red.]

Tłumaczenie: Bartosz Sałbut

Książkę "Brudne fragmenty gry. Jak sportswashing, chciwość i korupcja przejęły współczesny futbol", podobnie jak inne tytuły związane z Liverpoolem i angielskim futbolem, np. "Premier League. Historia taktyki w najlepszej piłkarskiej lidze świata", znajdziecie w księgarni LaBotiga: Kliknij Tutaj.